Piąta władza: lekarze. Rozmawiamy z prof. Janem Hartmanem

Piąta władza: lekarze. Rozmawiamy z prof. Janem Hartmanem

Aktualizacja:

Gazeta Krakowska

Piąta władza: lekarze. Rozmawiamy z prof. Janem Hartmanem
Piąta władza: lekarze. Rozmawiamy z prof. Janem Hartmanem

Jan Hartman ©Katarzyna Prokuska

Z prof. dr. hab. Janem Hartmanem, kierownikiem zakładu filozofii i bioetyki Collegium Medicum UJ, o środowisku lekarskim, proteście i obawach pacjentów - rozmawia Marek Bartosik.

Czytaj także: Sprawdzamy, z jaką receptą aptekarz odeśle cię z kwitkiem



Patrząc na te słynne czerwone pieczątki na receptach, widzi Pan problem etyczny protestu lekarzy?
Rozumiem sprzeciw, jaki wywołuje sposób potraktowania lekarzy w ustawie refundacyjnej i obarczenie ich niewykonalnymi obowiązkami administracyjnymi. Z drugiej strony współczuję pacjentom. Są oni piłeczką w grze, w której odpowiedzialnością przerzucają się władza ze środowiskiem medycznym.
Gdybym był lekarzem, to wydawałbym recepty bez takich pieczątek.
Ale nie mogę potępiać lekarzy i farmaceutów. Moja irytacja kieruje się w stronę rządu. Całokształt bałaganu, który z tą ustawą jest związany, świadczy o arogancji rządu w okresie przed- i powyborczym, obniża prestiż władzy.

Jest Pan pewny, że pacjenci mają podobne zdanie?
Ludzie kierują pretensje do władzy, której podlegają. A tu ma ją i rząd, i lekarze. Rząd rządzi całym społeczeństwem, ale swą medyczną władzę mają nad nim też lekarze. Świat medyczny jest piątą władzą. Ludzie to rozumieją i słusznie mają pretensje i do rządu, i do lekarzy jako korporacji. Rządzą także urzędnicy, ale w służbie zdrowia są nimi, z ministrem zdrowia włącznie, najczęściej lekarze. Setki tysięcy ludzi chorych od grudnia jest w niepewności, ile będzie kosztować ich leczenie. Ostatecznie te podwyżki pewnie nie będą rażące, ale ten chaos jest niepotrzebny. Sprawę trzeba było załatwiać latem i jesienią, ale w tym czasie były wybory. Największe pretensje mam więc do Donalda Tuska, dla którego zdrowie to jeden z obcych resortów, który całkowicie powierzył swej bliskiej przyjaciółce Ewie Kopacz. I leżało to poletko odłogiem przez parę miesięcy.

Organizacje lekarskie protestują twardo i kosztem pacjentów. Czy lekarze zmienili rozumienie swego powołania?
Zawsze był rozdźwięk między oficjalnie głoszoną etyką tego zawodu a postawą konkretnych ludzi i organizacji. Myślę, że etos jest wygórowany.

Za dużo spodziewamy się od lekarzy?
Tak. Jeszcze niedawno układ wzajemnych oczekiwań był taki: my lekarze mamy na uwadze przede wszystkim dobro pacjenta i jemu służymy, a on w zamian jest wobec nas ufny i posłuszny. Rozwój demokracji spowodował, że ten paternalizm odszedł do lamusa. Wszyscy oczekiwaliby, że lekarze będą służyć i poświęcać się, ale pacjenci mogą wybrzydzać, szukać sobie najlepszych lekarzy i uważać się za ich partnerów. Nie ma już tej rewerencji, która jest nagrodą za poświęcenie lekarza. Poza tym dawniej lekarze, przed wojną, bardzo dobrze zarabiali. Potem przyszedł okres, kiedy źródła dobrych zarobków były wątpliwe. Teraz znowu zarabiają dobrze, pod warunkiem, że biorą na siebie bardzo dużo pracy.
Od dwudziestu lat reformujemy służbę zdrowia. Nie zyskały na tym pielęgniarki ani pacjenci - choćby poczucia bezpieczeństwa. Zyskali lekarze. Od kilku lat już nie ma ich protestów o wyższe zarobki.

Społeczeństwo solidnie opłaca lekarzy.
To prawda, że w ostatnich latach lekarze dostali ogromne podwyżki i są z tego zadowoleni. Starają się zarobić jak najwięcej, więc pracują bardzo dużo. I chcieliby mieć jak najmniej pracy administracyjnej. Ich frustracja polega na tym, że te zadania administracyjne są nie tylko zbyt liczne, ale w dodatku są trudne do rzetelnego wykonania. Przed czynnościami administracyjnymi lekarze nie uciekną, bo one też jako część systemu, który nazywa się system ochrony zdrowia, mają swój udział w leczeniu. Chcieliby jednak, by to była rozsądnie określona część ich pracy, żeby te czynności były przejrzyste, łatwe do wykonania, takie, że można je z czystym sumieniem wykonać dobrze. Tego u nas nie ma i lekarze w naturalnym odruchu bojkotują tę część swoich obowiązków.

Ale dzisiaj lekarz to nie konsyliarz zabierający swą torbę i tłukący się do chorych dorożką. Często prowadzi własną praktykę, gdzie zatrudnia personel. Nie musi sam wypełniać papierów kosztem czasu poświęcanego pacjentom.
Obowiązków administracyjnych jest za dużo. Chodzi nie tylko o ilość. Gdyby lekarz chciał starannie swe obowiązki wypełnić, to by paraliżowało jego pracę jako lekarza. Wykonuje je powierzchownie, jest nimi zirytowany, bo czuje, że wiążą się one dla niego z pewnym ryzykiem prawnym. Poza tym złości ich biurokracja jako taka. Nie lubią ministerstwa zdrowia. Ja im się nie dziwię.

Ale resortem rządzą lekarze.
Dla lekarza w terenie niewielka to pociecha. To środowisko jest skomplikowane i wewnętrznie skonfliktowane, nastawione na rywalizację. Ministerstwo jest jakimś odzwierciedleniem lekarskiej korporacji, ale przeciętny lekarz nie jest winien tego, że system funkcjonuje źle.

Organizacje lekarzy mają wpływ na funkcjonowanie tego mechanizmu?
Mają, ale tylko taki, że mogą przyjść do ministerstwa i pogadać albo trochę powykłócać się z ministrem na zebraniach, a potem i tak wąska grupa urzędników resortu robi co chce. To, kto rzeczywiście pociąga tam za sznurki, jest ukryte. W Polsce proces stanowienia prawa w ogóle jest bardzo gabinetowy i nie wiadomo, kto naprawdę pisze przepisy. Przedstawiciele grup interesów dopisują do ich projektów różne rozwiązania, co pokazały afery Rywina i hazardowa. W medycynie ten proces jest szczególnie mocno zawikłany. Minister jest silnym graczem, ale na pewno niejedynym. Nie mamy nawet w Polsce dziennikarzy, którzy potrafią wejść w to hermetyczne środowisko i rozpoznać funkcjonujące tam układy. To resort, na który inne władze mają ograniczony wpływ. Dlatego, że tylko lekarze umieją leczyć, tylko oni mają w każdej dotyczącej leczenia sprawie ostatnie słowo. To jest nie do przeskoczenia, nie tylko w Polsce.

Czyli może być tylko gorzej?
Nie. Musimy tylko uświadomić sobie, że wszystko zależy od lekarzy. Jesteśmy zdani na to, co zdziała to środowisko.

Ono pozostaje poza kontrolą?
Tak właśnie jest.

I tak być musi?
Tak. Nie można tu nic zmienić, bo to jest tak samo jak z państwami. Wiele społeczeństw zasługuje na szacunek, a rządy ma takie, jakie ma. Na przykład Węgrzy. Można mieć pretensje do Orbana, albo do społeczeństwa, które ich wybrało. Możemy mieć pretensje do lekarzy, że stworzyli taki system, albo symbolicznie do czapki tego systemu: ministerstwa czy władz korporacji lekarskiej. Tak naprawdę kwestia winy jest nieistotna, ale trzeba zastanawiać się, co zrobić, by sytuację poprawić. Nikt nie może skontrolować Węgier. Węgrzy sami muszą sobie zmienić rząd, inni mogą go tylko krytykować. Podobnie premier Tusk nie ma bezpośrednich narzędzi doskonalenia systemu ochrony zdrowia. Może podejmować decyzje personalne na najwyższym szczeblu, ale w długiej perspektywie nie ma na zmiany istotnego wpływu.
1 »

Komentarze

Dodajesz komentarz jako: Gość

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

Liczba znaków do wpisania:

zaloguj się

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

Dziwne

kinia (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 19 / 16

Dlaczego składka na nfz wędruje od pracodawcy po bankach via zus i traci się za te przelewy ogromne pieniądze,dlaczego nie trafia od razu do nfz?

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

Aha, będę z uwagą śledził....

anty ryży oszust (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 29 / 29

dalsze sukcesy "naukowe" hartmana.

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

Hartman - profesor!?.....

anty ryży oszust (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 15 / 15

prof. Jan Żaryn sprowadził go do parteru. Hartman jest kreowany na "autorytet" salonu, a ma POdstawowe braki w wiedzy historycznej. Jego ignorancja historyczna w programie Jana Pospieszalskiego...rozwiń całość

prof. Jan Żaryn sprowadził go do parteru. Hartman jest kreowany na "autorytet" salonu, a ma POdstawowe braki w wiedzy historycznej. Jego ignorancja historyczna w programie Jana Pospieszalskiego była POwalająca. No, ale "gwiazdy" od ryżego nieuka tak już mają he, he, he.... P.S. Jak taki klient mógł dostać tytuł profesora? Gdzie on się kształcił? Na UJ? zwiń

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

pada

śnieg (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 32 / 29

wszystkie-rządy- od dziesięcioleci----------------pozwalały- ze strachu na każdą formę----(((już przestali straszyć --wyjazdami)))
nacisku ze strony medyków. (wyśmiewano się z Dorna)....za kilka...rozwiń całość

wszystkie-rządy- od dziesięcioleci----------------pozwalały- ze strachu na każdą formę----(((już przestali straszyć --wyjazdami)))
nacisku ze strony medyków. (wyśmiewano się z Dorna)....za kilka lat to "biali" nieutemperowani będą o wszystkim w kraju--decydować...!!!

już przestali straszyć --wyjazdami,zwiń

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

jedno jest prawdą:

Rh- (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 28 / 14

"Sprawa sposobu dzielenia pieniędzy jest kluczowa." - ale reszta to ględzenia.
Państwowa, bezpłatna służba zdrowia to fikcja. System redystrybucyjny zawsze będzie drogi i niewydolny. Część...rozwiń całość

"Sprawa sposobu dzielenia pieniędzy jest kluczowa." - ale reszta to ględzenia.
Państwowa, bezpłatna służba zdrowia to fikcja. System redystrybucyjny zawsze będzie drogi i niewydolny. Część "chorobowa" składki na ZUS jest śmiesznie mała, a musi wystarczyć na wykarmienie urzędników z Min.Zdrowia i NFZ - na leczenie i lekarzy zostaje niewiele. Problem jest taki, że nikt nie ma odwagi powiedzieć głośno, ze za te pieniadze co są w "budżecie" to starczą na zmierzenie polakom ciśnienia i przepisanie aspiryny.
Ten system należy pogrzebać i posypać wapnem. Trzeba wprowadzić dobrowolne ubezpieczenia - tylko wolna konkurencja między ubezpieczycielami gwarantuje optymalne ceny i poziom usług. Polak głupi nie jest i lepiej się sam o siebie zatroszczy niż miałby to za niego zrobić urzędnik. Wtedy nie będzie miejsca na szemrane negocjacje między ministerstwem a koncernami farmaceutycznymi o jakieś listy "darmowych" leków. Nie będzie też miejsca na przewałki w kontraktowaniu ZOZów i szpitali przez NFZ - każdy sobie wybierze ubezpieczenie takiej firmie, która jest rzetelna - dziadowskie usługi, dziadowskie ZOZy i szpitale znikną z rynku szybciutko.
Pan prof.dr.hab ma rację, że 90% zarządzających placówkami medycznymi to lekarze bez wykształcenia menadżerskiego - skutki widać - zadłużone szpitale, marketing na poziomie ZERO i ciągłe żebranie o "oddłużaine" - jak się chce coś zrobić szybko i pełnopłatnie to nie wiadomo gdzie to zrobić. Trzeba zobie "załatwić" z lekarzem - tzn. dać mu w łapę zamiast oficjalnie. TO JEST CHORY NIEMORALNY SYSTEM.zwiń

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

odp

ZR MW (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 19 / 19

Szanowny Kolego, może pozwolisz, że tak będę pisał, gdyby nie ta "cholerna zapora", to w trakcie przynajmniej trzech
powodzi odkąd ona istnieje straty materialne na terenach położonych poniżej...rozwiń całość

Szanowny Kolego, może pozwolisz, że tak będę pisał, gdyby nie ta "cholerna zapora", to w trakcie przynajmniej trzech
powodzi odkąd ona istnieje straty materialne na terenach położonych poniżej byłyby wręcz ogromne. To nie istnienie
zapory jest przyczyną braku lipienia na dolnym odcinku Dunajca. I nie są tego przyczyną również wydry, które podobno
zjadają wyłącznie lipienie. Także kormorany, ostatniej zimy masowo żerujace na rzece nie są tego przyczyną.
A może to zła polityka zarybieniowa tej rzeki? Łowię na Dunajcu regularnie 45-60 dni w roku od prawie 30 lat.
Wczesniej sporadycznie 3-5 razy w roku. Nigdy wcześniej nie było tak żle z lipieniem jak obecnie. Nawet na OS można
złowić tylko pojedyncze okazy lipienia pow. 35 cm. Niżej jest jeszcze gorzej. Nikt nie przekona mnie argumentem
iż obecnie jest większa presja wędkarzy, bo to nieprawda. Jeszcze kilka lat temu więcej osób stać było na uprawianie
wędkarstwa muchowego. A i kłusowników nad Dunajcem jest zdecydowanie mniej. Co wobec tego jest przyczyną tak
słabego /poza OS/ rybostanu Dunajca? Czekam na opinie Kolegów.
Z poważaniem.
Zbigniew Rakoczy Mateusz Wendlandzwiń

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

bełkot

lilia (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 24 / 19

jak się patrzy na to co wypisuje ten jegomość to się robi niedobrze. Bełkot, bełkot bełkot.

Dla niezorientowanych: Media już wskazały winnych zamieszania - to LEKARZE. Tusk i Rząd są bez skazy....rozwiń całość

jak się patrzy na to co wypisuje ten jegomość to się robi niedobrze. Bełkot, bełkot bełkot.

Dla niezorientowanych: Media już wskazały winnych zamieszania - to LEKARZE. Tusk i Rząd są bez skazy.

Wróciło stare, niech ktoś przypomni jak to Władza chciała dobrxe tylko źli kułacy powodowali problemy.zwiń


Autor komentarza nie dodał zdjęcia

do bełkota

al_Bowiem (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 14 / 13

Jeżeli napiszesz pismo do urzędu czy sądu, to nie bierzesz odpowiedzialności, za jego treść i nie podpisujesz się pod nim ? / oczywiście wykluczam anonim/. Jeżeli lekarz wypisuje receptę, to oprócz...rozwiń całość

Jeżeli napiszesz pismo do urzędu czy sądu, to nie bierzesz odpowiedzialności, za jego treść i nie podpisujesz się pod nim ? / oczywiście wykluczam anonim/. Jeżeli lekarz wypisuje receptę, to oprócz podpisu przybija swoją pieczątkę, bierze więc odpowiedzialność za twoje zdrowie, w każdej przychodni jest rejestratorka, która powinna sprawdzić, czy pacjent jest ubezpieczony i to robiła do tej pory. Aż tyle, czy tylko tyle Co do tego ma aptekarz ? Co do tego ma Tusk lub rząd, to Arłukowicz, przejmując schedę od Kopacz, w przeciwieństwie do tej ostatniej, nie powinien się ukrywać a codziennie spowiadać się w telewizji ze swojej pracy !!!zwiń

Najnowsze wiadomości

Zobacz więcej

Najczęściej czytane

Polecamy

Wideo